“می­ستاییم مهرِ دارنده­ی دشت­های پهناور را، او که به همه­ی سرزمین­های ایرانی، خانمانی پُر از آشتی، پُر از آرامی و پُر از شادی می­بخشد.”

«اوستا - مهریَشت»

«جشن مهرگان» که در گذشته آن­را «میتراکانا یا متراکانا (Metrakana)» می­نامیدند و در نخستین روز از پاییز برگزار می­شد(1)، پس از نوروز بزرگ­ترین جشن ایرانی و هندی است در ستایش ایزد «میثرَه» یا «میترا» و بعدها «مهر» که از مهرروز آغاز شده تا رام روز به اندازه­ی شش روز ادامه دارد.سنگ‌‌نگاره میترا - در نمرود داغ، آناتولی خاوری - سده یکم پیش از میلاد سنگ‌‌نگاره­ی میترا در نمرود داغ، آناتولی خاوری سده یکم پیش از میلاد«مهریشت» نام بخش بزرگی در اوستا است که در بزرگداشت و ستایش این ایزد بزرگ و کهن ایرانی سروده شده است.

 مهر یشت، دهمین یشت اوستا است و همچون فروردین یشت، از کهن‌ترین بخش­های اوستا بشمار می‌آید. مهر یشت از نگاه اشاره‌های نجومی و باورهای کیهانی از مهم‌ترین و ناب‌ترین بخش‌های اوستا است و کهن‌ترین سند در باره­ی آگاهی ایرانیان از کروی بودن زمین، بند 95 همین یشت می­باشد. از مهر یشت تا به امروز 69 بند کهن و 77 بند افزوده شده از دوران ساسانیان، به جا مانده است.

آب پاشی
این جشن در کنار آب­ها، همراه با مراسمی وابسته با آب و آب پاشی و آرزوی بارش باران در سال پیش ِرو همراه بوده و همچون دیگر جشن­هایی که با آب در پیوند هستند، با نام عمومی «آبریزگان» یا «آب پاشان» یا «سر شوران» یاد شده است.

در گذشته «تیرگان» روز بزرگداشت نویسندگان و گاه به «روز آرش شیواتیر» منسوب شده است........

سال دیگر هما بازگشت و دو  سه دانه برای شاه به تحفه اورد و بر زمین کاشت . تاکی از ان رویید خرم .بعد خوشه های انگور از ان رست و دانه از خوشه ها ریختن اغاز کرد اب انگور بگرفتند و در خمی ریختند . شیره در خم به جوش امد .انگاه از شیره انگور که نمی دانستند  زهر است یا پاد زهر به مردی محکوم خوراندند و مرد شاد گشت و باز طلب کرد شربت سوم را که نوشید سرمست ششد و بخفت وتا روز دیگر به هوش نیامد

شاه شمیران چون این شادی و سرمستی وی بدید او را بخشید و بزم ایین اورد  و سرودها بساختند  و نوا ها زدند .پس نهال انگور از هرات به دیگر  شهر ها پراکنده شد.

بنابر این می بینیم که پیدایش انگور و می  را به هما یا سیمرغ نسبت دادهاند .که در کوه قاف زندگی می کند و طبق نظر اوستا  نماد فره ایزدی است و به جهان ایزدی متعلق است

پيروان مهر هر گاه مي خواستند به خرابه يا خرابات  مهرابه داخل شوند ، پيش از ورود ، شستشو و غسل مي كردند. در غزلي حافظ به وضوح و روشني ، آداب ورود به مهرابه را شرح مي دهد.اما نه بدان صراحت كه پرده اسرار بدرد، بلكه با نكته و لغز  بيان مي كند و همه اصطلاحاتي كه به كار برده به روشني بيانگر آداب و رسوم و بيان آيين مهر است:

آ  یین مهر پیشینه ای بیش از ۷۰۰۰ سال دارد.خاستگاه آن ایران(به ویژه سرزمین آذربایجان)بوده و ازآنجا به آسیای صغیر(ترکیه کنونی) و سپس یونان و روم و از آنجا به تمام اروپا(به ویژه آلمان و اتریش و مجارستان کنونی و نیز انگلستان)رسیده است.آیین مهر پس از به جاگذاشتن اثری عمیق در بینش و فرهنگ جهانیان(به ویژه فرهنگ ایرانی و نیز دین مسیحیت)٬ کم کم از صحنه جهانی محو شد(در مشرق زمین٬به ویژه در ایران پس از گسترش اسلام و در اروپا با قتل عام وحشیانه محسیحیان)ولی امروزه میتوانیم اثر آن را در صوفی گری و عرفان ایرانی به گونه ای دیگر مشاهده نماییم......

......

سعی کردم که همیشه
به سادگی ِ اولین سلاممان باشم!
به سادگی سکوتمان در پنجشنبه دیدار!
به سادگی واپسین دست تکان دادنم،
در کوچه بی چراغ!
ی.گلرویی

 


من توسیم و محب زردشتم ...
( شبچره چله – ارغنون )

یكی از مضمونهایی كه در شعر و كلام اخوان بارها تجلی می‌یابد و تكرار می‌شود, توجه ویژه او به آیینهای ایران باستان است؛ چنان‌كه اهورامزدا, اوستا, مزدك و زردشت را گرامی می‌دارد وبه آنان ارج می‌نهد.

گرچه برتر قسم من به اهورا مزداست.
هم به زردشت و به مزدك به اوستای عزیز...
( سوگند – ترا ای كهن بوم و بر )...........

در این میان, اخوان شاعری است كه – به گواه شعرش– از عناصر اسطوره‌ای بهره بسیار برده است؛ به گونه‌ای كه می‌توان شعر او را, شعری اسطوره‌ای نامید.
سرشاری شعر او از اساطیر باستانی, از یك سو ریشه در دل‌بستگی او به فرهنگ و ادب دیرینه ایران دارد؛ از سوی دیگر فضای باستانی و حس حماسی «داستان – شعر»هایش را كامل‌تر می‌كند؛ و از دیگر سو شاید نشانه گریز شاعر از واقعیتهای تلخ این روزگار, و پناه بردن او به ساحت اسطوره‌هاست.
اخوان خود می‌گوید: « برای من نگاه به اساطیر میهنم و سخن گفتن با آنان, امیدی است كه در این وانفسای بی رفیقی وظلم به زیستن وادارم می‌كند. » (1)
او در به‌كارگیری عناصر اسطوره‌ای و پدیدآوردن فضایی باستانی و اساطیری در شعر خود, شیوه‌های گوناگونی دارد.
یكی از شیوه‌های او, كاربرد عناصر اسطوره‌ای و اشارتهایی است كه در خلال شعر خود به اسطوره‌های ایران باستان دارد. شاعر در جای جای شعر خود – و به فراخور – از پهلوانان اسطوره‌ای, نامها و جایها, نمادها و رمزهای اساطیری, و همچنین از آیینهای باستانی ایران – كه اكنون در سایه روشنی اسطوره‌ای جای دارند – بهره می‌گیرد......

در این خانه ندانم به چه سودا زدو رفت

خواست تنهایی ما را به رخ ما بکشد

تنه ای بر در این خانه تنها زد و رفت

شکسته های دل خسته را کجا ببرم

به درد این سر پر های و هو چه کار کنم

به فرض هم که فراموش می شود همه چیز

به نعش یک دل بی آرزو چه کار کنم

اگرچه با دل خون نیز می شود خندید **

ولی به بغض غریب گلو چه کار کنم    یاسمی

بگو سلام بگویم - و یا خدا حافظ -

 بهروز یاسمی

زیر ِ سقفِ پاک ِ دستات، میشه زندگی رُ فهمید!

میشه برق ِ زندگی ر ُ توی چشم عاشقت دید!

میشه زیر ِ سایه ی تو، قد کشید خوش نفس شد!

میشه زخم ِ روزگار ُ به نوازش ِ تو بخشید!

یک شنبه 16 تیر

پرویز جان امشب دیگر از دست داد و فریاد و دعوا و مرافعه به این اتاق پناه آورده ام من از وقتی که خودم را شناختم با این چیزها مخالف بودم و همیشه آرزوی یک زندگی آرام و بی سر و صدا را می کردم ولی گاهی اوقات خدا هم با آدم لجبازی می کند. چه می توان کرد .
 همین الان توی حیاط مشغول توطئه چینی هستند تا چراغ مرا از من بگیرند می دانی این اتاق که گنجه ی من در آن قرار دارد چراغ برق ندارد و لامپ مدت هاست سوخته ... من هم هر شب تقریبا یک ساعت از چراغ نفتی استفاده می کنم .
 صاحب خانه ها عصبانی شده اند. مگر می شود هم نفت سوزاند و هم برق . این منطق آنهاست در صورتی که روزی یک پیت نفت فقط برای روشن کردن اتو و اجاق مصرف می شود .
......

برای کوچ داشتند